Aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanları, Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği’ne tepki göstermek amacıyla Türkiye genelinde eş zamanlı basın açıklamaları yaptı. 81 ilde aynı saatlerde gerçekleştirilen açıklamalarda, Denizli’deki aile hekimleri de Sağlık Bakanlığı’na seslerini duyurmak için bir araya geldi.
“Bir Yıldır Sahada Ciddi Mağduriyet Yaşanıyor”
Sağlık çalışanları adına yapılan açıklamada, 30 Ekim 2024 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan ve sonrasında defalarca değişikliğe uğrayan Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği’nin yürürlüğe girmesinin üzerinden bir yılı aşkın süre geçtiği hatırlatıldı. Bu süreçte aile hekimliğinde çalışma koşullarının ağırlaştığı, iş yükünün arttığı ve mesleğin hekimlik pratiğinden uzaklaştırıldığı ifade edildi. Sahada “Eziyet Yönetmeliği” olarak adlandırılan düzenlemenin bilimsellikten uzak olduğu ve ciddi mağduriyetler yarattığı vurgulandı.
AHEF: “Hekimlik Veri Memurluğuna Dönüştürüldü”
Türkiye Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu Yönetim Kurulu Genel Sekreteri Uzman Dr. Çiğdem Akaydın, yaptığı açıklamada aile hekimlerinin asli görevlerinden uzaklaştırıldığını belirterek, “Aile hekimliği sistemi, vatandaşın sağlık ihtiyacına yanıt vermesi gerekirken; hekimler bugün poliklinik hizmeti dışında binlerce veri girişi, telefon takibi ve idari işlem yapmak zorunda bırakılıyor. Bu tablo hekimliği değil, veri memurluğunu dayatmaktadır” dedi.
Kota Baskısı ve Artan İş Yükü
Aile hekimliği çalışanlarının her ay kota doldurma baskısı altında yoğun stresle çalıştığını ifade eden Akaydın, yoğun poliklinik hizmetine rağmen idari yükün giderek arttığını söyledi. Akaydın, “Hekime ayrılması gereken zaman her geçen gün azalıyor. Bu sistem, aile hekimliği çalışanlarını işi eve taşımaya zorluyor ve tükenmişliği artırıyor” ifadelerini kullandı.
Teşvik Sistemine Sert Eleştiri
Sağlık Bakanlığı’nın uyguladığı teşvik sistemine bağlı gelir modelinin kabul edilemez olduğunu vurgulayan Akaydın, aile hekimliği çalışanlarının gelirinin yaklaşık yüzde 65’inin teşvik ve destek ödemelerine bağlandığını belirtti. Akaydın, “Bu, hiçbir meslek grubunda olmayan, öngörülemez ve cezalandırıcı bir ödeme modelidir. İzin alan, hastalanan ya da rapor kullanan aile hekimi ciddi gelir kaybına uğruyor. Bugün birçok meslektaşımız yoksulluk sınırının altında gelire mahkûm ediliyor” dedi.
“Hastası Gelmedi Diye Hekime Ceza Kesiliyor”
Açıklamada, kayıtlı nüfusun aile sağlığı merkezine başvurmaması gerekçesiyle aile hekimlerinin ücretlerinden binlerce lira kesinti yapıldığına da dikkat çekildi. Uzman Dr. Çiğdem Akaydın, Mayıs 2025 hak edişlerinde uygulanması planlanan kesintilerin tepkiler üzerine ertelendiğini, ancak daha sonra yeniden devreye alındığını belirterek, “Teşvik adı altında ceza uygulanıyor. Pozitif performans denilerek aslında tüm aile hekimlerine negatif performans dayatılıyor” diye konuştu.
“Biz Hekimlik Yapmak İstiyoruz, Hafiyelik Değil”
Haklarında arama kararı bulunan ve kolluk kuvvetlerince dahi bulunamayan kişilerin bulunamaması üzerinden aile hekimlerine sorumluluk yüklenmesini kabul etmediklerini vurgulayan Akaydın, “Bizler hekimlik yapmak istiyoruz. Toplum sağlığına hizmet etmek istiyoruz. Hafiyelik yapmak istemiyoruz” ifadelerini kullandı.
Taban Ödeme ve Gelir Adaletsizliği
Aile hekimliği çalışanlarının hak edişlerinin yalnızca yüzde 35’inin taban ödeme olduğunu hatırlatan Akaydın, ikinci ve üçüncü basamak sağlık hizmetlerinde bu oranın yüzde 78’e kadar çıktığını söyledi. Aile hekimliği gelir modelinde teşvik oranının yüzde 20’yi geçmemesi gerektiğini belirten Akaydın, temel ücretlerin artırılması ve hekimlerin kontrolünde olmayan kriterlerin ödeme sisteminden çıkarılması çağrısında bulundu.
Vergi Sistemi ve Nüfus Düzenlemesi Tepkisi
Birim başına düşen nüfusun çağdaş ülkeler seviyesine düşürülmesini desteklediklerini ifade eden Akaydın, bunun gelir kaybı yaratmaması gerektiğini vurguladı. Ayrıca vergi sistemine de tepki göstererek, yılın başında yüzde 15 olan gelir vergisi oranının yıl sonunda yüzde 35’lere ulaştığını, bu durumun ciddi gelir kayıplarına yol açtığını söyledi. Kamu çalışanları için sabit ve öngörülebilir bir vergi sistemi talep edildi.
Geniş Katılımlı Destek
Denizli’de yapılan basın açıklamasına Türkiye Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu, Denizli Aile Hekimleri Derneği, Denizli Tabip Odası, Denizli Barosu Sağlık Hukuku Komisyonu, Denizli Diş Hekimleri Odası, AHESEN, Genel Sağlık İş Sendikası, Hekim Birliği, SES ve Türk Sağlık Sen destek verdi.